T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur’ un tüzel kişilikleri sona erdirilerek, bu kurumları tek çatı altında toplayan Sosyal Güvenlik Kurumu 20.05.2006 tarih ve 5502 sayılı kanunla kurulmuştur. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile de 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu ( Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu) ve 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu birleştirilmiş ve genel sağlık sigortası yeniden düzenlenmiştir.
5510 Sayılı Kanunun 4.maddesinin 1.fıkrasının (a) bendinde: Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar/-eski-SSK’ ya tabi olanlar (Kısaca 4-1/a) olarak; (b)bendinde: Kendi adına ve bağımsız çalışanlar–eski-Bağ-Kur’ a tabi olanlar (Kısaca 4-1/b) olarak; (c) bendinde ise 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi çalışanlar –eski- T.C.Emekli Sandığı’ na tabi olanlar (Kısaca 4-1/c) düzenlenmiştir.
5510 Sayılı Kanunun 6111 Sayılı 13.02.2011 tarihli Kanunun 33.maddesiyle değişik 53.maddesinin 1.fıkrasına göre “Sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde kanun kapsamına girmesi halinde öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır...” hükmü karşısında Bağ-Kur’lu ( 4-1/b) olan bir AVUKAT’ ın Vergi Dairesine bağlı olarak serbest avukatlık hizmetine son vermeden yani avukatlık bürosunu kapamadan SSK’lı (4-1/a) olması mümkün müdür?
4-1/a’ya ilişkin prim ödenmesi halinde 4-1/b’ ye ilişkin prim ödenmesine gerek yok mudur? 4-1/a statüsünden emeklilik için emekliliğe hak kazanılacak tarihten geriye doğru 3,5 yıl / 1260 gün 4-1/a primi ödenmesi gereği karşısında bir avukatın 4-1/b statüsünü sona erdirmeden yani serbest avukatlık hizmetine son vermeden açıkçası bürosunu kapatmadan 4-1/a statüsünde danışmanlık hizmeti vermesi ve bu statüye ilişkin prim ödemesi yeterli olacak mıdır?
Konuyla ilgili olarak; 01.03.2011 Tarihinden önce uygulanan Sosyal Güvenlik Sistemimizde “sigortalılığın tekliği” esas alınıyordu. Şimdiki uygulamada 4-1/b kapsamında sigortalı olan vatandaşlar hizmet akdi ile başka bir işyerinde çalışmaya başlayacaksa 4-1/a işe girişleri işveren tarafından yapılmasına imkân vermektedir. İşveren tarafından E-bildirge aracılığıyla yapılacak işe girişlerde kişinin 4-1/b sigortalılığı daha önceden tescil edilmiş ise; işe giriş bildirgesi düzenlemeye geçmeden önce sistem üzerinden “Sigortalının 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılığı sona erdirilecektir.” diye uyarı gelmektedir. Bu uyarıdan sonra işe giriş bildirgesi onaylanması halinde 4-1/b’ye tabi sigortalılığı sona erip 4-1/a sigortalılığı başlamaktadır.
6111 sayılı Kanunla 53. Maddesindeki yapılan değişiklikle 01.03.2011 tarihinden itibaren sigortalıların: 4-1/a ve 4-1/b bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olan sigortalıların çalışmaları halinde 4-1/a bendi kapsamında sigortalılıkları geçerli olup 4-1/b bendi kapsamındaki sigortalılık 4-1/a bendi kapsamında çalışmanın başladığı tarihten bir gün önce sona erdirilmekte ancak, yine ikinci fıkra gereğince bu çalışmanın kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden olmaması gerektiği vurgulanmaktadır.
Aynı şekilde 53.maddenin 3.fıkrasında: “Birinci fıkra hükmü saklı olmak üzere sigortalının," bu madde hükmüne göre sigortalı sayılması gereken sigortalılık halinden başka bir sigortalılık hali için prim ödemiş olması durumunda, ödenen primler birinci fıkraya göre esas alınan sigortalılık hali için ödenmiş ve esas alınan sigortalılık halinde geçmiş kabul edilir.” hükmü de yer almaktadır.
Vergi mükellefiyetinden dolayı 4-1/b (Bağ-Kur) sigortalılığı bulunan avukatın 1/3/2011 tarihinden sonra kendi işyeri dışında hizmet akdine tabi çalışmaya başlaması halinde 4-1/b kapsamındaki sigortalılığı sona ermekte olup sigortalının talep etmesi halinde ayrıca 4-1/b ye tabi prim ödemesi de mümkün olmakta, 4-1/b kapsamında ödenen primler aylık bağlama işleminde 4-1/a ya tabi prime esas kazançlarına ilave edilmektedir. Yani 4-1/a ya göre prim ödenmeye başlanması halinde avukatlarımızın prosedür gereği 4-1/b sigortalılığı durdurulacaktır. Ancak 4-1/b kapsamında da prim ödemeye devam etmek için SGM‘ ye başvurarak talepte bulunulması gerekmektedir. Bu taleple hem 4-1/a, hem de 4-1/b statüsünde bildirilen prime esas kazançların birleşmesi nedeniyle daha yüksek emekli maaşı alma imkânı doğacaktır.
Burada dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan biri de 4-1/b bendine tabi olup yanında sigortalı (4-1/a) çalıştıran avukatların prime esas kazancı çalıştırdığı sigortalıların günlük kazancının 30 katından az olamaz. Örnek vermek gerekirse çalıştırdığınız sigortalılarınızın birisinin en yüksek ücreti 2.000,00 TL ise, kendi 4-1/b priminizin de en az bu tutar üzerinden yatırılması gereklidir. Bu tutarın altında düşük prim bildirdiğinizin tespit edilmesi halinde aradaki farkın primi, gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmak suretiyle tahsil edilmektedir.
Sonuç olarak; 4-1/b (eski Bağ-Kur) ye tabi olan bir avukatın bürosunu kapatmak zorunda kalmaksızın 4-1/a (eski SSK) statüsüne tabi olarak sigortalı olması mümkündür. Ancak sigortalı olunan yerin kendilerine ait veya ortak oldukları bürolarının dışında olma koşuluna uyulmalıdır.4-1/a statüsüne geçen avukatın 4-1/b statüsü sona erer; sona ermemesi için SGK’ ya başvuru yapılması gerekecektir. Bu başvurunun kabulü ile birlikte 4-1/b kapsamında ödenen primler de aylık bağlama işleminde 4-1/a statüsüne tabi prime esas kazançlara ilave edilecektir. Bu şekilde, önceden Topluluk Sigortası’na tabi iken 5510 Sayılı yasa ile 01.10.2008 tarihinden itibaren Bağ-Kur’lu yapılan avukatların uğramış oldukları hak kaybını nispeten düzeltme şansı doğmuş olmaktadır.
(SGU) Murat SÜMER - İhsan BERKHAN (Av-SGU)
Hiç yorum yok :
Yorum Gönder