5510 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre, işverenler, 4/a kapsamında sigortalı sayılan kişileri, 7. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesiyle ve e-sigorta yoluyla SGK'ya bildirmekle yükümlüdür. Kanun'a göre, işe giriş bildirgeleri en geç sigortalının işe başladığı günden bir gün önce verilmelidir (5510 md. 8/I). Ancak, sigortalı işe giriş bildirgesinin işe başlamadan bir gün öncesinden verilmesi ile ilgili olarak Kanun özel bir istisna belirlemiştir. Buna göre, inşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, sigortalı işe giriş bildirgesi en geç sigortalının çalışmaya başlatıldığı gün verilebilmektedir (5510 md. 8/I-a). Yine, SGK'ya ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde; ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmesi halinde bildirim süresi içinde yapılmış sayılmaktadır (5510 md. 8/I-b). Sigortalı işe giriş işlemleri için işe giriş bildirgeleri verme işlemi dışında yapılan bildirimler geçerlilik kazanmaz ve idari para cezasına tabidir.
5510 sayılı Kanun, işe giriş bildirgesi verilme süreleri ile ilgili olarak Kanun'da özel bir istisna hükmüne daha yer vermiştir. Kanun'un 100. maddesi dördüncü fıkrası hükmüne göre;
Belge veya bilgileri internet, elektronik ve benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulan gerçek ve tüzel kişilerin, Kurum'un bilgi işlem sistemlerinin herhangi bir nedenle hizmet dışı kalması sonucu belge ve bilgiyi, bu Kanun'da öngörülen sürenin son gününde Kurum'a gönderememesi (ve muhteviyatı primleri de yasal süresi içinde ödeyememesi) halinde, sorunların ortadan kalktığı tarihi takip eden beşinci işgününün sonuna kadar belge veya bilgiyi gönderir (ve muhteviyatı primleri de aynı sürede Kurum'a öder) ise bu yükümlülükleri Kanun'da öngörülen sürede yerine getirmiş kabul edilir.
İşverenin işe giriş bildirgesini bilgi işlem arızası olduğu gerekçesiyle süresi dışında verdiğini iddia edebilmesi her zaman söz konusu olamaz. Özellikle belirtmemiz gerekir ki; bilgi işlem sistemi arızasının SGK Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü yetkililerince imzalanacak bir tutanak ile tevsik edilmesi gerekir (SSİY(21) md. 5/III) Böylesi elektronik arızalar diğer bir ifade ile maddi imkânsızlıklar SGK tarafından işe giriş bildirgesi menüsünden işverenlere duyurulmaktadır.
5510 sayılı Kanun'un uygulamasına yönelik hazırlanan SSİY'nin 11. maddesi üçüncü fıkrası (ç) bendinde de işe giriş bildirge verilme süresiyle ilgili olarak özel bir istisna hükmü bulunmaktadır. Bu istisna hükmüne göre; "ilk işyerindeki çalışmasına ait sigortalı işe giriş bildirgesi Kurum'a verilerek, tescil işlemi yapılmış olan sigortalının, naklen ve hizmet akdi sona ermeden aynı işverenin aynı ya da başka ünitede tescil edilmiş diğer işyerinde çalışmaya başlaması veya işyerinin aynı il içinde başka bir ünitenin görev bölgesine nakledilmesi hâlinde yeni işyeri numarası üzerinden yapılan sigortalı işe giriş bildirgesi" yasal süresi dışında verilse dahi yasal sürede verilmiş kabul edilerek işverenlere idari para cezası uygulanmamaktadır. Ancak ceza uygulanmaması adına e-sigorta yoluyla işe giriş bildirgesinin verilmesi aşamasında İstisnai durum seçiminin yapılması gerekmektedir.
İşyeri bildirgesi verme süreleriyle ilgili olarak düzenlenmiş genel istisnalar sigortalı işe giriş bildirgeleri için de geçerlidir. Dolayısıyla sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmesi gereken son günün resmi tatil gününe rastlaması halinde (Pazar ve Pazartesi işe alınan sigortalılar için geçerli) işe giriş bildirgesi resmi tatili takip eden ilk iş günü (Pazartesi günü) verilebilmekte ve verilen sigortalı işe giriş bildirgesi yasal süresi içinde verilmiş sayılmaktadır. Aynı şekilde 2 Temmuz ila 20 Temmuz tarihleri arasında işe alınan sigortalılara ait işe giriş bildirgeleri 27 Temmuz tarihine kadar SGK'ya e-sigorta yoluyla verilirse işe giriş bildirgeleri yasal süresi içinde verilmiş sayılmaktadır.
İşe giriş bildirgesinin verilmemesine bağlı idari para cezaları işverenin kendiliğinden verme hali için bir asgari ücret, mahkeme kararı ya da denetim elemanları tarafından tespit halinde iki asgari ücret, aynı yıl içinde tespitin tekerrürü halinde beş asgari ücret tutarındadır. Sigortalıya ait işe giriş bildirgesi verilmesi gereken son günden itibaren işveren tarafından bir aylık süre içinde verilir ve ceza tutarı 15 gün içinde ödenirse ödenecek idari para cezası miktarı uygulanan cezanın %18,75'ine düşürülmektedir (5510 sK. md. 102/II-V).
Kaynak:(20) Mustafa KESKİN - Naci ŞAHİN, İşverene Yükümlülükleri ve Uygulama Esasları, Birleşik Matbaacılık, İzmir 2010, s. 32(22) İşveren, e-sigorta yoluyla işe giriş bildirgesini verirken istisnai durum bildirimini seçmez ise Kurum idari para cezası uygulamakta ancak işverenlerin yazılı başvurusu sonrasında idari para cezaları iptal edilmektedir.(23) Murat GÖKTAŞ - Mürsel BAKİ, "Hizmet Akdi İlişkisi Sona Ermeden Aynı İşverenin Bir Başka İşyerinde Çalışmaya Başlayacak Sigortalılar İçin İşe Giriş ve İşten Ayrılış Bildirgesi Verilmesi Zorunlu mu?" Sosyal Güvenlik Dünyası Dergisi, Sayı: 68, Temmuz-Ağustos 2010, s. 61.(24) Murat ÖZDAMAR - Erden ÇAKAR, "5510 sayılı Kanun'a Göre Sigortalılığın Başlangıcı ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na Bildirilmesi, Mali Çözüm Dergisi, Sayı: 93, Mayıs-Haziran 2009, s. 302(25) Murat GÖKTAŞ, "Sigortalı İşe Giriş Bildiriminde Özellik Arzeden Üç Durum", e-Yaklaşım, Sayı: 39, Ekim 2006, www.yaklasim.com (Erişim: 10.03.2012)(26) 1 Temmuz'da işe alınan sigortalının işe giriş bildirgesi 30 Haziran'da verilmelidir. Yine 21 Temmuz işe alınan sigortalının işe giriş bildirgesi en geç 20 Temmuz'da verileceğinden bildirim mali tatil dönemine rastlamaktadır.Lebib Yalkın’’Nisan 2012’’
Hiç yorum yok :
Yorum Gönder