Bu yazıda ilk olarak kısmi süreli çalışmanın ne olduğu kısaca anlatılacak, daha sonra da kısmi süreli çalışan işçinin yıllık ücretli izin sürelerinin nasıl belirleneceği ile işçinin işten çıkarılması halinde yıllık izin alacağının nasıl hesaplanacağına değinmeye çalışacağım.
İş Kanununun 13. Maddesinin 1. Fıkrasına göre kısmi süreli çalışma için belirtilen tanımı şöyledir: “İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir." Maddede belirtilen “önemli ölçüde daha az” açıklamasına ilişkin olarak İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’ nde kısmi süreli çalışmayı da “ İş yerinde tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar yapılan çalışma kısmi süreli çalışmadır." Şeklinde tanımlamaktadır. Burada bahsedilen üçte ikisi oranı ifadesi, haftalık çalışma süresinin 45 saat olduğunu düşünürsek 45 saatin 2/3 ü 30 saate denk gelmektedir. Bu durumda kısmi süreli çalışmayı haftalık 30 saat ve daha az çalışmalar olarak da ifade edebiliriz.
Yıllık ücretli izin yönetmeliği md. 13' te kısmi süreli çalışanların hakları ile ilgili aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir: “ Kısmi süreli ya da çağrı üzerine iş sözleşmesi ile çalışanlar yıllık ücretli izin hakkından tam süreli çalışanlar gibi yararlanır ve farklı işleme tabi tutulamaz. Kısmi süreli ya da çağrı üzerine iş sözleşmesi ile çalışanlar iş sözleşmeleri devam ettiği sürece her yıl için hak ettikleri izinleri, bir sonraki yıl izin süresi içine isabet eden kısmi süreli iş günlerinde çalışmayarak kullanır’’ denilmek suretiyle Yıllık ücretli izin yönetmeliğinde de açıkça belirtilmiştir. Bu esaslara göre izine hak kazanan kısmi süreli ya da çağrı üzerine çalışan işçilerle tam süreli çalışan işçiler arasında yıllık izin süreleri ve izin ücretleri konularında bir ayrım yapılamaz.
Açıklama; Bir işyerinde haftada 3 gün 5 saatten toplam 15 saat çalışan bir işçiye 14 günlük yıllık ücretli izin karşılığında 30 saatlik ücret ödenecektir. İşçi eğer işyerinde çalışmış olsa idi 14 gün içinde 30 saat çalışmış ve ücretini almış olacak idi. Burada işçinin bir hak kaybı yoktur. Genelde yapılan yanlış yıllık izin süresinde 3 gün hesabı ile 14 gün izin süresini tamamlamaya çalışmak. Haftalık olarak hesaplamada örnek olarak Pazartesi, Salı, Çarşamba günlerinde çalışan personel için yıllık izin süresine Perşembe, Cuma, Cumartesi’de eklenir haftada 3 gün çalışmış olsa da 6 gün yıllık izin süresi hesaplanır ve Pazartesi, Salı, Çarşamba günleri için yukarıdaki açıklamamız üzerinden 3 gün 5 saat’ten 15 saat’lik ücret ödemesi yapılır.
Daha açık bir ifadeyle, kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçilere, sözleşme gereğince zaten çalışmayacakları süreler için yıllık izin hakkı / ücreti ödenmeyecektir (Yarg. 9. HD, 03.07.1996 tarih ve E.1996/9759, K.1996/15333).
Bir sonraki yazım ‘’Kısmi Süreli ( Part – Time) Çalışan İşçinin Kıdem ve İhbar Tazminatı Ne Şekilde Hesaplanır?’’ içeriğinde bir çok paket programın bu hassas konuda nasıl eksik kaldığını, dikkat edilmediğinde Part – Time çalışana haksız kazanç sağlandığı bu ayrıntıya değineceğim.
